Шарҳи экологӣ
Сатҳи ифлосшавии ҳавои атмосферӣ

Тибқи маълумоти Раёсати мониторинги муҳити зисти Агентии обуҳавошиносии Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон санаи 22 июни соли 2022 сатҳи ифлосшавии ҳавои атмосферии шаҳрҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба рӯзи гузашта каме тағйир ёфт. Ҳолати баланд ва ниҳоят баланди ифлосшавии ҳаво ба қайд гирифта нашудааст.

Консентратсияҳои моддаҳои мушоҳидашаванда

Нисбати шабонарӯзи гузашта нишондоди миёнаи шабонарӯзии моддаҳои мушоҳидашаванда чунин тағйир ёфт:

дар ш. Душанбе

        Дар қисмати марказии ш. Душанбе баландшавии консентратсияи миёнаи шабонарӯзии оксиди карбон (СО) аз 0,54 то 0,56; оксиди нитроген (NO) аз 0,02 то 0,07; дуоксиди нитроген (NO2) аз 0,52 то 0,72; формалдегид (СН2О) аз 0,23 то 0,33 ҲМҒм.шр. ва  ҷамъи  дуоксидҳои нитрогену сулфур (NO2+SO2) аз 0,25 то 0,42 мушоҳида гардид. Пастшавии консентратсияи миёнаи шабонарӯзии заррачаҳои сахти муаллақ (чанг) аз 0,8 то 0,79; заррачаҳои андозаашон то 10 мкр. (РМ-10) аз 1,1 то 1 ҲМҒм.шр ба қайд гирифта шуд . Консентратсияи миёнаи шабонарӯзии дуоксиди сулфур (SO2) 0,04  ва заррачаҳои андозаашон то 2,5 мкр. (РМ-2,5) 0,2 ҲМҒм.шр. бетағйир  боқӣ монд.

дар ш. Хуҷанд

      Дар ш. Хуҷанд баландшавии консентратсияи миёнаи шабонарӯзии дуоксиди сулфур (SO2) 0,16  то 0,18; заррачаҳои сахти муаллақ (чанг) аз 0,07 то 0,13 ;дуоксиди  нитроген (NO2) аз 0,15 то 0,20 ҲМҒм.шр.  ва ҷамъи дуоксидҳои нитрогену сулфур (NO2+SO2) аз 0,07  то 0,09 мушоҳида гардид.  

дар ш. Гулистон (ш.Қайроққум)

     Дар ш. Гулистон баландшавии консентратсияи миёнаи шабонарӯзии дуоксиди сулфур (SO2) 0,14  то 0,16  ; дуоксиди нитроген (NO2) аз 0,12 то 0,17 ҲМҒм.шр., ва ҷамъи дуоксидҳои нитрогену сулфур (NO2+SO2) аз 0,06 то 0,08 мушоҳида гардид. Пастшавии консентратсияи миёнаи шабонарӯзии заррачаҳои сахти муаллақ (чанг) аз 0,06 то 0,01 ҲМҒм.шр., ба қайд гирифта шуд.

 дар ш. Бохтар (ш.Қурғон-теппа)

     Дар ш. Бохтар баландшавии консентратсияи миёнаи шабонарӯзии дуоксиди сулфур (SO2) аз 0,36 то 0,5; дуоксиди нитроген (NO2) аз 0,75 то 1 ҲМҒм.шр. ва ҷамъи дуоксидҳои нитрогену сулфур (NO2+SO2) аз 0,39 то 0,48 мушоҳида гардид.    

дар ш. Турсунзода

     Дар ш. Турсунзода баландшавии консентратсияи миёнаи шабонарӯзии заррачаҳои сахти муаллақ (чанг) аз 0,02 то 0,18 ҲМҒм.шр. ба қайд гирифта шуд. Пастшавии консентратсияи миёнаи шабонарӯзии дуоксиди нитроген (NO2) аз 0,22 то 0,15 ; дуоксиди сулфур (SO2) аз 0,12  то 0,8;  фториди гидроген (HF) аз 0,13 то 0,0005 ҲМҒм.шр. ва ҷамъи дуоксидҳои нитрогену сулфур (NO2+SO2) аз 0,11то 0,07 мушоҳида гардид.   

 Нишондоди гамма афканишот дар нуқтаи мушоҳидавӣ 0,014 мР/с-ро  ташкил дода, дар ҳудуди меъёр қарор дорад.                                                                             

 Эзоҳ:

- Дараҷаи ифлосшавии ҳавои атмосфера бо роҳи муқоисаи консентратсияи омехта (мг / м3) бо ҲМҒ ҳисоб карда мешавад.

- ҲМҒ - ҳадди муайяни ғилзат.

- ҲМҒм.ш - ин чунин консентратсияи моддаҳои ифлоскунандаест, ки ҳангоми ба организми одам ҳар рӯз дучор омаданаш ягон тағйироти ҷиддӣ дар он ва ё бемориҳоро ба вуҷуд намеорад Консентратсияи моддаҳои ифлоскунанда дар ҳавои атмосфераи минтақаҳои аҳолинишин набояд аз ҳад зиёд бошад.

- ИБ (ифлосшавии баланд) - консентратсияи як ё якчанд моддаҳо аз ҲМҒ 10 маротиба ва зиёда аз он аст.

-ИНБ (ифлосшавии ниҳоят баланд) - консентратсияи як ё якчанд моддаҳо аз ҲМҒ 50 ва аз он зиёдтар аст.